آیا بازار پسته را به آمریکا واگذار کرده ایم؟

صنعت پسته یکی از معدود نقاط امیدواری اقتصاد امروز است. فصل برداشت نزدیک است و دست اندرکاران این صنعت برداشت پر محصولی معادل 200 هزار تن را پیش بینی می کنند که تقریبا نیمی از آن صادر خواهد شد و چیزی حدود یک میلیارد دلار برای ما به ارمغان خواهد آورد . امسال سالی پر محصول برای پسته بود و به همین جهت تولید امسال تا حدود 25 درصد افزایش نشان می دهد. این خبر به خصوص برای استان کرمان که نیمی از پسته کشور را تولید می کند خبری خوش بود

هر صنعتی که میزان تولید در آن افزایش می یابد به خصوص در شرایط اقتصادی کنونی قابل ستایش و توجه است. این افزایش تولید تنها در استان کرمان برای 40 هزار نیروی انسانی مشتغل در این صنعت تضمین شغلی به ارمغان می آورد که نباید کم اهمیت جلوه داده شود.

در همین حال، صنعت پسته هنوز برای تبدیل شدن به الگوی رقابت پذیری جهانی با چالش هایی مواجه است. پسته آمریکا رقیب اصلی ما در این بازار است. حجم تولید کل پسته در آمریکا بیشتر از ایران است حتی اگر این میزان را در مقیاس هکتار بسنجیم باز هم تولید پسته آمریکا از ایران بیشتر است. کارشناسان صنعت پسته آمریکا پیش بینی کرده اند که برداشت محصول امسال آنها حدود 300 هزار تن خواهد بود که 50 درصد بیشتر از تولید امسال پسته ایران است. این در حالی است که سطح زمین های زیر کشت پسته در آمریکا نصف ایران است.

مقایسه دیگری در این زمینه نشان می دهد که تولید پسته در آمریکا تا سطح 4000 کیلوگرم در هر هکتار است و این میزان در ایران فقط 800 کیلوگرم در هکتار است. بر مبنای این شاخص، ایران در پایین ترین سطوح جدول قرار می گیرد. این تفاوت از کجا حاصل می شود؟ این تفاوت از جمله به دلیل مدیریت آب، کیفیت آب، روش های مدرن و مکانیزه برداشت و فراوری محصول و همچنین کیفیت کود و پیشگیری از آفات تباتی است.

ایران و ایالت کالیفرنیا در آمریکا که 98 درصد پسته این کشور در آن به عمل می آید با کمبود آب مواجه اند. مدیریت آب در کالیفرنیا بسیار کارآمد است به گونه ای که حتی از نشت و یا تبخیر ناخواسته آب جلوگیری می شود. به همین شکل باغ های بیشتری در آمریکا نسبت به باغ های ایران از سیستم آبیاری برخوردارند. البته از این نکته نباید غافل شد که کیفیت آب نیز عامل بسیار موثری در تفاوت میزان محصول بین دو کشور است. میزان نمک در منابع آبی کرمان گاها از آبهای اقیانوس ها بیشتر است و این برای پسته مناسب نیست.

روش های برداشت محصول پسته نیز یکی دیگر از دلایل برداشت بیشتر در آمریکا در مقایسه با ایران است. برداشت های مکانیزه علاوه بر افزایش حجم برداشت از هر درخت پسته، برداشت مناسب تری از درختان بزرگ تر را به دست می دهد. برداشت دستی محصول به این معنی خواهد بود که درخت ها باید کوچک تر باشند و این در اکثر باغات پسته ما دیده می شود. وقتی اظهار نظرات کارشناسان پسته را می شنویم به نظر می رسد درختان پسته ما در دید آنها بیشتر به بته شباهت دارند! از جنبه اقتصادی هم برداشت مکانیزه مستلزم یکبار صرف هزینه است تا ماشین آلات آن تهیه شود ولی برداشت دستی باغداران پسته را مجبور می کند هر سال این هزینه را پرداخت کنند که خود باعث افزایش هزینه تولید برای پسته کاران است.

کودهای مناسب و سموم دفع آفات نیز بر میزان محصول تأثیر قابل توجهی دارند. در سال های اخیر تحریم ها بر میزان موجودی بازار و قیمت آنها تأثیراتی منفی داشته است.

مناقشه حل نشده هسته ای نیز در سال های اخیر روی تلاش های بازاریابی تأثیر گذاشته و کار در این زمینه را دشوار کرده است. در حالی که ما نباید با مشکلی برای صادرات 100 هزار تن پسته امسال داشته باشیم ولی تأمین اعتبارات مالی و قراردادهای مربوطه به خاطر تحریم ها مشکل تر شده است. این تحریم ها باعث شده که باغداران پسته به دنبال خریداران دیگری به غیر از خریداران و مشتریان اروپایی و آمریکایی خود باشند. تلاش های بازرگانان ایرانی تا حدودی برای پیدا کردن خریداران جدید موفق بوده ولی ایجاد روابط تجاری جدید هزینه های خود را دارد. اگر اینطور که پیشبینی شده برداشت محصول پسته آمریکا امسال تا این حد بالا باشد ما با رقیبی جدی در بازار جهانی پسته روبرو خواهیم شد.

صحبت از آمریکا به عنوان رقیب پسته ایران زیاد بوده و این باعث شده به ترکیه کمتر توجه شود. ترکیه سومین کشور صادرکننده پسته در جهان است و صنعت پسته در این کشور در حال رشد است. میزان محصول ترکیه از ایران بیشتر است و سهم این کشور در بازارهای اروپایی در حال افزایش است. در حال حاضر میزان تولید پسته در ترکیه یک چهارم تولید در ایران است ولی اگر این صنعت به همین روال در آن کشور گسترش یابد، با توجه به برداشت بیشتر در مقایسه با ایران، در کمتر از دو دهه می تواند با پسته ایران رقابتی جدی داشته باشد. ترکیه از یک مزیت دیگر نیز برخوردار است و آن دسترسی آسان این کشور با بازار اروپا است و این می تواند ما را از آن بازار دور نگه دارد.

در میان دیگر کشورهای تولیدکننده پسته باید از سوریه و چین نام برد. با وجود اینکه هر دو کشور تنها درصد کمی از تولید پسته را در مقایسه با ایران دارند اما میانگین محصول آنها 2 تن در هر هکتار است

پسته کاران ما معتقدند که پسته ایران از بالاترین کیفیت در جهان برخوردار است اما کیفیت مرغوب به تنهایی نمی تواند سهم و جایگاه ما در بازار جهانی را حفظ کند. اگر ما در این صنعت به سرعت مدرنیزه نشویم جایگاه خود به عنوان بزرگترین و بهترین تولید کننده پسته جهان را از دست خواهیم داد.



تاجران .....

 

صفحه اصلی | معرفی | دفاتر و شعب | خرید و فروش | انبارداری | امور تحقیقاتی | محصولات | تقدیر نامه ها | اخبار | تماس با ما | نقشه سایت
Copyright © 2003-2004 Rafsanjan Pistachio Producers Co-operative ( RPPC.IR ).
All rights reserved..